ปลากัดในสายลมหนาว ตอน ๒

ก่อนจะเข้าเรื่องในตอน ๒ ขอเกริ่นอะไรสักนิดก่อนนะครับ บทความที่ทุกท่านกำลังอ่านอยู่นี้ (รวมไปถึงบทความในตอนก่อน และตอนต่อ ๆ ไปในอนาคต) เป็นสิ่งซึ่งผมเขียนจากประสบการณ์ตรงของตนเอง บางกรณีถ้าไม่ใช่ประสบการณ์ตรง ก็เป็นข้อมูลความรู้ที่ผมได้รับฟังมาจากผู้มีประสบการณ์ที่ผมเห็นว่าน่าเชื่อถือ แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น เรื่องของปลากัดบางทีมันก็เป็นเรื่อง “สูตรใครก็สูตรใคร”

ดังนั้นท่านอาจจะเคยไปได้ยินข้อมูลจากแหล่งอื่นที่อาจจะไม่ตรงกันนัก หรือบางครั้งอาจขัดแย้งกันอย่างสิ้นเชิง ซึ่งมันก็อาจจะไม่ได้มีใครถูกหรือมีใครผิดนะครับ.. เพราะมันยังมีปัจจัยที่สำคัญอย่างสภาพแวดล้อมที่แตกต่างกัน ทำให้ “สูตร” มันต้องพลิกแพลงไปตามสถานการณ์ (เอาไว้มีโอกาสจะมาขยายเรื่องนี้กันอีกที) คิดเอาง่าย ๆ ครับ เหมือนเราจะเดินทางไประยอง มันมีวิธีการเดินทางตั้งเยอะแยะมากมาย ตั้งแต่วิ่งเส้นบางนา-ตราด หรือไปทางมอร์เตอร์เวย์ หรือจะเช่าเฮลิคอปเตอร์ หรือจะพายเรือออกทางปากอ่าวไทย อันนี้ก็แล้วแต่เรานะครับว่าจะเลือกทางไหนที่เห็นว่าเหมาะสมที่สุด โอเค.. เกริ่นแค่นี้นะครับ เดี๋ยวจะยืดยาวไปกันใหญ่..

กลับมาเรื่องการเพาะเลี้ยงปลากัดในหน้าหนาวกันต่อนะครับ ตามที่เคยเล่าไปแล้วในตอนก่อนนะครับว่า อากาศหนาวหรือน้ำเย็นยังไม่น่ากลัวสำหรับปลากัด แต่เดี๋ยวหนาวเดี๋ยวร้อน อุณหภูมิสวิงมาก ๆ ในระหว่างวันต่างหากที่น่าเป็นห่วง ดังนั้นสถานที่เพาะเลี้ยงที่ดีที่สุดสำหรับในช่วงฤดูหนาวนี้คือบริเวณที่อยู่ในร่ม ยิ่งอยู่ในห้องที่สามารถปิดมิดชิดได้ก็จะยิ่งดี.. เพราะจะช่วยขจัดปัญหาโดนลมโกรกทำให้เย็นยะเยือกในช่วงกลางคืน และไม่สัมผัสไอแดดโดยตรงในช่วงกลางวัน

ภาชนะที่ใช้ในการเพาะเลี้ยงก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่จะช่วยลดปัญหาการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิในระหว่างวันได้ กล่องโฟมดูจะเป็นตัวเลือกที่ดีที่สุดสำหรับการเพาะปลากัดในหน้าหนาว เพราะกล่องโฟมจะทำให้อุณหภูมิภายในนั้นเปลี่ยนแปลงอย่างช้า ๆ นอกจากนั้นกล่องโฟมยังมีฝาปิด ก็ยังช่วยลดปัญหาเรื่องแดดส่องในเวลากลางวัน และลมโกรกในเวลากลางคืนเป็นอย่างดี แต่อย่างไรก็ดีก็หมั่นเปิดฝามันบ้างนะครับ เพื่ออากาศภายในกล่องโฟมจะได้ถ่ายเทบ้าง

มีบางท่านถามมาว่า แล้วถ้าปกติเพาะปลาอยู่ในรองปูนหรืออ่างบัว และอ่างยังตั้งอยู่ในที่กลางแจ้งอีกด้วยอย่างนี้จะทำอย่างไรดี.. ก็ขอตอบว่าต้องทำใจครับ 555 (ล้อเล่นครับ.. แต่เรื่องจริง เหอ.. เหอ..) เพราะถือว่าฮวงจุ้ยของสถานที่เพาะปลาของคุณนั้นมันชงกับฤดูหนาว จากนี้ไปจนถึงช่วงปลายมกราดวงคุณจะเพาะปลาไม่ค่อยขึ้น เพาะได้แต่สุดท้ายก็จะร่วงมาก.. แต่.. ทางแก้มันก็พอมีนะครับ ผมเคยได้ยินว่ามีบางฟาร์มหาผ้าใบหนา ๆ ไปห่อคลุมอ่างหรือรองปูนไว้ ซึ่งหลักการก็คือเพื่อให้ความร้อนหรือความเย็นจากภายนอกแทรกซึมเข้าไปยังบ่อเพาะอย่างช้า ๆ คล้าย ๆ กับคอนเซปต์ของกล่องโฟมนั่นเอง

มีบางท่านถามถึงปลาที่เลี้ยงอยู่ในเหลี่ยมล่ะ? ควรทำอย่างไรดี? สำหรับช่วงหน้าหนาวนี้ท่านที่เลี้ยงปลาในเหลี่ยมเล็ก ๆ ต้องพึงระวังนะครับ เพราะปลาของท่านมีโอกาสป่วยได้ง่าย เพราะเหลี่ยมเล็ก น้ำมันก็น้อย ดังนั้นอุณหภูมิมันจึงเปลี่ยนแปลงง่ายในระหว่างวัน ถ้ามีกล่องโฟมเหลือ ๆ อีกทางเลือกนึงคือเอาพวกเหลี่ยมเล็ก ๆ ของท่านมาใส่รวมกันไว้ในกล่องโฟม อันนี้ก็พอช่วยแก้ปัญหาเรื่องอุณหภูมิได้นะครับ..

และที่อยากฝากไว้อีกเรื่องหนึ่งคือในเรื่องของการเปลี่ยนน้ำนะครับ สำหรับในหน้าหนาวนี้ ทุกครั้งก่อนเปลี่ยนน้ำอยากให้ตรวจเช็คอุณหภูมิเดิมของน้ำในเหลี่ยม กับอุณหภูมิของน้ำใหม่ที่เรากักไว้ ไม่ต้องถึงขนาดไปหาเทอร์โมมิเตอร์มาวัดหรอกนะครับ ใช้ความรู้สึกจากมือเราก็ได้ อย่าให้อุณหภูมิระหว่างน้ำใหม่กับน้ำเก่ามันต่างกันมากนะครับ มิฉะนั้นการเปลี่ยนน้ำของท่านแทนที่จะทำให้ปลาของท่านสดชื่นแข็งแรง อาจกลับกลายทำให้เจ็บไข้ได้ป่วยได้นะครับ..

เอาล่ะครับ.. สำหรับเทคนิคการเพาะเลี้ยงปลากัดในหน้าหนาวก็คงจบลงเพียงเท่านี้ เดี๋ยวถ้านึกอะไรออกก็อาจจะนำมาเพิ่มเติมให้ในโอกาสต่อ ๆ ไปนะครับ เทคนิคส่วนใหญ่ก็เป็นเรื่องเบสิคพื้นฐานนะครับ สำหรับมือเก่าทั้งหลายก็อาจจะรู้กันดีอยู่แล้ว หรืออาจจะรู้ดีกว่านี้ด้วยซ้ำ (ยังไงว่าง ๆ ก็มาแบ่งปันเพื่อน ๆ น้อง ๆ บ้างนะครับ) แต่ก็หวังว่าคงจะเป็นประโยชน์สำหรับเพื่อน ๆ หรือน้อง ๆ มือใหม่ที่เพิ่งจะพบกับหน้าหนาวครั้งแรกในชีวิตการเพาะเลี้ยงปลากัด ยังไงก็ขอให้ทุกคนสามารถผ่านพ้นหน้าหนาวนี้ไปได้ด้วยดีนะครับ

ปลากัดในสายลมหนาว ตอน ๑

ผมว่าคนไทยโดยทั่วไปส่วนใหญ่คงตั้งตารอหน้าหนาว หรือไม่ก็นั่งนับวันว่าฤดูหนาวปีนี้จะหนาวสักกี่วัน ส่วนใหญ่ก็คงอยากให้หน้าหนาวอยู่กับเรานาน นานนนนน.. แต่.. สำหรับคนรักปลากัด โดยเฉพาะคนที่รักการเพาะปลากัดคงไม่คิดอย่างนั้น..

เพราะทุก ๆ ปีใกล้สิ้นหน้าฝนช่วงเดือนตุลา ผมก็เริ่มได้ยินเพื่อน ๆ หลาย ๆ ท่านเริ่มออกอาการเป็นห่วงหน้าหนาวที่กำลังจะมา ห่วงกลัวว่าปีนี้จะหนาวมาก กลัวว่าจะหนาวหลายวัน.. บางท่านก็ออกอาการห่วงกันล่วงหน้า เริ่มกังวลเรื่องหน้าหนาวกันตั้งแต่กลางเดือนกรกฏาก็มี (ไม่เชื่อลองกลับไปค้นกระทู้เก่า ๆ กันดูได้ครับ มีจริง ๆ เหอ.. เหอ..)

จริง ๆ แล้วผมอยากบอกว่าหน้าหนาวไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด โดยเฉพาะคนที่พักอาศัยอยู่ในโซนกรุงเทพ ปริมณฑล เรื่อยไปจนถึงภาคตะวันออก และภาคใต้ เพราะเอาเข้าจริง ๆ พื้นที่ในย่านที่เอ่ยถึงข้างต้นนี้ไม่ได้หนาวเท่าไหร่ ไม่ได้มีผลกระทบต่อการเพาะเลี้ยงปลากัดแต่อย่างใด ขอเพียงแต่ว่าเรามีการเตรียมการที่ดีรับรองว่าเพาะปลากัดกันได้ตลอดปี แต่สำหรับเพื่อน ๆ ที่อยู่ในพื้นที่ภาคเหนือ ภาคกลางตอนบน และภาคอีสาน อันนี้ต้องยอมรับว่าได้รับผลกระทบอยู่มากบ้างน้อยบ้างตามแต่พื้นที่ แต่.. ก็ใช่ว่าจะเพาะปลากันไม่ติด หรือเลี้ยงกันไม่ได้เลยแต่อย่างใดครับ..

ก่อนอื่นเลยเราต้องทำความเข้าใจในเรื่องของอุณหภูมิกับปลากัดกันสักนิดหนึ่งก่อน.. แม้ปลากัดซึ่งมีถิ่นที่อยู่อาศัยในธรรมชาติในบ้านเรา ซึ่งโดยปกติจะมีอุณหภูมิอยู่ในช่วงสามสิบต้น ๆ แต่ไม่ได้หมายความว่าปลากัดจะอยู่ในอุณหภูมิในช่วงยี่สิบต้น ๆ ไม่ได้ เพียงแต่อาจจะต้องอาศัยการปรับตัวบ้างในช่วงแรก ๆ

แต่.. สิ่งที่ปลากัดจะรับไม่ได้ คือการที่อุณหภูมิมีอาการสวิงมากระหว่างวัน.. เช่นตอนกลางดึกมีลมหนาวพัดโกรกอุณหภูมิน้ำลงต่ำไปถึงยี่สิบต้น ๆ แต่พอกลางวันแสก ๆ แดดส่องถึงอุณหภูมิน้ำกลับขึ้นไปสูงถึงสามสิบกว่า.. ถ้าปลากัดบ้านใครเจอแบบนี้รับรองครับว่าไม่นานก็ทยอยเดี้ยงเป็นแถบ ๆ แน่..

ดังนั้นต้องฝากถึงเพื่อน ๆ โดยเฉพาะผู้เพาะเลี้ยงปลากัดมือใหม่นะครับ ยังไงลองกลับไปสำรวจดูว่าบ่อหรืออ่างเพาะที่บ้านของคุณอยู่ในชัยภูมิหรือ ฮวงจุ้ยที่อุณหภูมิในระหว่างวันจะสวิงแบบนั้นหรือเปล่า ถ้าใช่.. ก็ลองกลับคิดดูเป็นการบ้านนะครับว่า เราจะทำการปรับเปลี่ยนฮวงจุ้ยอย่างไรได้บ้าง เพื่อให้ปลากัดของเราจะผ่านพ้นหนาวนี้ไปได้ด้วยดี แล้วในตอนหน้าผมจะกลับมาเฉลยนะครับ ว่าฮวงจุ้ยที่ดีสำหรับการเพาะเลี้ยงปลากัดในหน้าหนาวนั้นเป็นอย่างไร และมีอุปกรณ์หรือเทคนิคใดบ้างที่จะช่วยบรรเทาอาการอุณหภูมิที่สวิงมาก ๆ ในระหว่างวัน..

พบบทความจาก “ปลากัดดอทคอม” ได้เป็นประจำทุกวันจันทร์และวันศุกร์นะครับ ถ้าเพื่อน ๆ มีข้อเสนอแนะอยากให้เขียนถึงเรื่องไหนก็โพสต์แนะนำกันไว้ได้ครับ..